DOMPRESS.PL
Ostatnie wpisy 27/09/17
Doradcy Walter Herz wskazują główne trendy w rozwoju polskiego rynku biurowego

1. Rekordowy popyt i nowa podaż

Bicie rekordów stało się już domeną sektora nieruchomości biurowych w naszym kraju. Ta tendencja rynku, którą możemy obserwować od kilku kwartałów, bardzo znacząco pokazuje jego obecny charakter. Pierwsze półrocze bieżącego roku zapisało się rekordowym wolumenem - ponad 720 tys. mkw. wynajętej powierzchni w największych miastach w Polsce, co oznacza poprawę o 15 proc. w porównaniu do roku ubiegłego. Swój, najlepszy rezultat w historii odnotowały przede wszystkim rynki regionalne (poza Warszawą), na których wynajęte zostało ponad 330 tys. mkw. biur, o jedną czwartą więcej niż przed rokiem.

Podobnie rzecz się ma, jeśli chodzi o podaż. W budowie w największych aglomeracjach w kraju pozostaje około 1,8 mln mkw. biur, z czego 800 tys. mkw. przypada na Warszawę, a 1 milion mkw. na rynki regionalne. W tym przypadku zeszłoroczny wynik poprawiony został o prawie jedną trzecią.

2. Inwestycje realizowane w myśl zrównoważonego rozwoju

Nowe kompleksy biurowe projektowane są teraz najczęściej tak by płynnie integrowały się z otoczeniem i wpływały na poprawę infrastruktury miejskiej. Deweloperzy nie skupiają się dziś tylko na samych budynkach, ale także zagospodarowują całą przestrzeń wokół nich, w taki sposób, żeby była jak najbardziej atrakcyjna dla pracowników biur i okolicznych mieszkańców. Coraz liczniej włączają się w realizację idei miastotwórczości, kreując nową tkankę miejską.
W pobliżu biurowców aranżują przestrzeń publiczną, w tym strefy rekreacyjne, deptaki oraz zielone dziedzińce i skwery, a także śródmiejskie pasaże z restauracjami i kafeteriami, sklepami i usługami. W pobliżu biurowców pojawiają się też place z fontannami, otoczone miejscami do wypoczynku i ogródkami kawiarnianymi. W niektórych lokalizacjach inwestorzy tworzą przestrzeń na kształt miejskich podwórek, gdzie latem można włączyć się w gry zespołowe, poćwiczyć na świeżym powietrzu, czy obejrzeć film w kinie letnim.
W wielu projektach biurowych kładziony jest również mocny nacisk na sport i rekreację. Poza kompleksowymi udogodnieniami dla rowerzystów, które stają się powszechne, można w nich znaleźć też boiska do koszykówki, do gry w badmintona, czy do siatkówki plażowej, tory do gry w bule, czy ścianki wspinaczkowe.
Deweloperzy śledzą zmieniające się preferencje, co do formy spędzania wolnego czasu i wychodzą z inicjatywą, chcąc stworzyć w częściach wspólnych w budynkach i ich otoczeniu jak najbardziej atrakcyjne warunki do pracy. I sprawić, by biurowce żyły także poza godzinami pracy.
3. Wielofunkcyjność projektów

Coraz większą rolę na rynku odgrywają obiekty typu mix-use. W wielu kompleksach, poza biurami, projektowane są również powierzchnie handlowe, usługowe, rekreacyjne, a także hotelowe i mieszkalne. Dywersyfikacja funkcji zmniejsza ryzyko inwestycji, a pracownicy biur mają na miejscu sklepy, usługi i miejsca, w których mogą odpocząć i zrelaksować się.
Wielofunkcyjność obiektów wzbogacona jest też w wielu przypadkach strefami konferencyjnymi, eventowymi, gastronomią, a także lokowanymi w biurowcach już powszechnie klubami fitness, czy placówkami medycznymi i SPA oraz innymi usługami. Bo to właśnie obiekty kompleksowo zaspokajające zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi cieszą się obecnie na rynku największym powodzeniem.

4. Eko faza

Nowe inwestycje z segmentu biurowego realizowane są teraz zwykle zgodnie ze standardami budownictwa ekologicznego i energooszczędnego. Są obiektami przyjaznymi dla środowiska i ludzi, co potwierdzają przyznawane im certyfikaty.

Ekologiczne budownictwo przynosi jednocześnie korzyści najemcom, którzy płacą mniej za media, dzięki systemom pozwalającym oszczędzać i ponownie wykorzystywać wodę i energię, czerpaną przeważnie ze źródeł odnawialnych. Zielone budynki zapewniają bardzo dobrej jakości środowisko pracy, co jest niezwykle istotne dla samopoczucia ludzi, którzy spędzają w biurowcach sporą ilość czasu.

5. Budowa wież biurowych

Od niedawna w Polsce rosną spektakularne wieże biurowe. W ubiegłym roku w Warszawie oddany został 155 metrowy biurowiec Q22 i 220 metrowa wieża w kompleksie Warsaw Spire. Pod koniec minionego roku przy dworcu Centralnym rozpoczęła się też budowa inwestycji Varso, w której powstanie najwyższy budynek w Polsce. Wraz z iglicą wysokościowiec będzie sięgać 310 metrów.

Ponadto nieopodal ronda Daszyńskiego powstaje wieżowiec Skyliner, który ma mieć 195 metrów wysokości. W tej samej okolicy w kompleksie Mennica Legacy Tower wyrośnie 140 metrowy biurowiec. Dwie podobnej wysokości wieże powstaną również w realizowanej w tym samym rejonie inwestycji Warsaw HUB, a kolejna w projekcie Spark.
Poza tym, do budowy przy Pańskiej przygotowywana jest też Spinnaker Tower.

Ale nie tylko w Warszawie realizowane są widowiskowe projekty. Gdańsk ma 180 metrową Olivię Star, a Gdynia Sea Towers wysokości 142 metrów. W realizowanym w Katowicach projekcie .KTW powstanie 133 metrowa wieża, która będzie najwyższym budynkiem w mieście, a w Krakowie nie będzie miał sobie równych 102 metrowy budynek, który wejdzie w skład będącego już także w budowie Unity Centre.

6. Inwestycje biurowe przy dworcach

Szeroko zakrojone inwestycje biurowe powstają też coraz częściej przy największych dworcach, czego przykładem w Warszawie może być kompleks Gdański Business Center przy dworcu Gdańskim i West Station przy dworcu Zachodnim oraz wspomniany już projekt Varso przy Centralnym. Planowana jest również realizacja inwestycji Dworzec Warszawa Gdańska. W ramach tego projektu powstanie nowoczesny budynek dworca i duży kompleks obiektów biurowo-usługowych oraz przestrzeń publiczna.

Obiektów komercyjnych usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie dworców będzie przybywać, bo to idealne lokalizacje, tak z punktu widzenia dojeżdżających pracowników, jak również inwestorów. Kolejne tego typu projekty są już zapowiadane w różnych miastach. Hub biurowy wyrośnie m.in. w Łodzi w okolicy nowego dworca Łódź Fabryczna. A w Krakowie 21 tys. mkw. nowej powierzchni ma dostarczyć kompleks biurowo-usługowy Central Railway Station Office Park zlokalizowany przy dworcu Głównym.

7. Rewitalizacja zabytkowych zabudowań pofabrycznych
W wiodących aglomeracjach w Polsce możemy obserwować inwestycje, prowadzone w oparciu o modernizację historycznych zabudowań industrialnych. Tego typu projekty, świadczące o dojrzewaniu rynku, stanowią ekskluzywne uzupełnienie oferty. Do rewitalizacji dawnych fabryk, kompleksów przemysłowych, elektrowni, czy browarów zachęca inwestorów, nie tylko wyjątkowy potencjał zabytkowych obiektów, ale także ich doskonałe, zwykle centralne położenie.
Do retro-nowoczesnych projektów realizowanych w Warszawie należy m.in. Centrum Praskie Koneser, Elektrownia Powiśle, czy hotel Europejski oraz oddana niedawno Hala Koszyki. Na starcie budowy jest fabryka Norblina przy Żelaznej, która przekształci się w kompleks Art N. Na swoją kolei czeka również fabryka Polleny przy ulicy Szwedzkiej. Niepowtarzalnym w skali europejskiej tego rodzaju przedsięwzięciem jest Nowe Centrum Łodzi. W Gdańsku zaś inwestycją bazującą na rewitalizacji historycznej tkanki miejskiej jest Wyspa Spichrzów.

8. Przestrzenie coworkingowe

Na naszym rynku biurowym rośnie nowa grupa najemców. To operatorzy przestrzeni coworkingowych, którzy zaznaczyli już swój udział w kreowaniu popytu na powierzchnie biurowe w największych aglomeracjach, a w najbliższym czasie będą go systematycznie zwiększać.
Przestrzeń coworkingowa, wspierająca przedsiębiorczość i rozwój start-upów, powstaje w najnowocześniejszych i największych obiektach biurowych, które budowane są w całej Polsce. A operatorzy obecni na rynku, jak Business Link, the Brain Embassy, The Heart, Mindspace, czy TechHub współpracują z największymi deweloperami w kraju.
9. Sektor nowoczesnych usług dla biznesu winduje popyt na rynkach regionalnych

U podstaw rozwoju polskiego rynku biurowego, szczególnie w miastach regionalnych, leży intensywna działalność firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu. Ten segment rynku rośnie w naszym kraju tak szybko, jak żaden inny, w tempie 15 - 20 proc. rocznie.

W pierwszej połowie 2017 roku firmy z tej branży, które nieustannie rozwijają w Polsce swoje struktury, wynajęły przeszło 200 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej na największych rynkach biurowych w kraju, poza Warszawą. Sektor odpowiada za 60 proc. całego popytu na biura w aglomeracjach regionalnych.

Firmy sektorowe z roku na rok zwiększają swoje zapotrzebowanie na powierzchnię biurową. Największym ośrodkiem BPO w kraju jest Kraków, w którym firmy świadczące nowoczesne usługi dla biznesu wynajęły 66 tys. mkw. z 98 tys. mkw. biur, jakie znalazły najemców w pierwszej połowie tego roku w stolicy Małopolski.
W opinii doradców Walter Herz, na wyjątkową uwagę zasługuje Łódź, w której udział BPO/SSC w popycie na powierzchnię biurową jest rekordowo wysoki. W pierwszych sześciu miesiącach roku sektor wygenerował na rynku łódzkim prawie 80 proc. zapotrzebowania na biura.
10. Umowy przednajmu w regionach i wydłużanie się kontraktów

Dominującą formą kontraktów w miastach regionalnych, poza Warszawą, gdzie wolnych biur jest mało są umowy typu pre-lease, polegające na wynajmowaniu powierzchni jeszcze przed rozpoczęciem lub w trakcie realizacji inwestycji. Kilkanaście lat temu podpisywano je w Polsce bardzo rzadko, a w pierwszym półroczu tego roku w siedmiu największych miastach poza Warszawą obejmowały niespełna jedną trzecią kontraktów. W regionach firmy poszukujące dużych biur często nie znajdują odpowiednich powierzchni w istniejących obiektach, stąd przednajem nie ma tam alternatywy.

Taką sytuację od dłuższego czasu można obserwować w Krakowie, a od niedawna w Łodzi. Na rynku trójmiejskim również najemcy czekają na oddanie do użytku kolejnych, dużych inwestycji. W Trójmieście transakcje typu pre-lease od dwóch lat stanowią od 30 do 45 proc. transakcji.

Specjaliści obserwują też trend związany z wydłużaniem się terminów najmu, co dowodzi stabilizacji na rynku. Firmy podpisują umowy na dłuższy okres niż wcześniej, chcąc zagwarantować sobie najem na tych samych warunkach. Inwestorzy z sektora nowoczesnych usług dla biznesu to najemcy należący do podpisujących największe umowy najmu. Wynajmują nie tylko biura o największym metrażu, ale też zawierają najdłuższe kontrakty, nawet na kilkanaście lat.

Autor: Walter Herz

Autor dompress 03:56 27/09/17 | Komentarze (0)
W których inwestycjach znajdziemy wyjątkowe mieszkania? Jakie luksusowe propozycje mają w ofercie deweloperzy? Czy planują realizację projektów w wysokim standardzie? Jakie nieruchomości trafią do sprzedaży? Sondę prezentuje serwis nieruchomości Dompress.pl

Eryk Nalberczyński, dyrektor ds. sprzedaży Lokum Deweloper

Niedawno do sprzedaży wprowadziliśmy unikatowe osiedle Lokum Vena, zlokalizowane w sąsiedztwie historycznego Ostrowa Tumskiego i wrocławskiego Rynku. Kameralna inwestycja łączy historyczną zabudowę z nowoczesną architekturą. Na przyszłych mieszkańców czekają mieszkania o charakterze apartamentowym o metrażu od 24 do 97 mkw. Za sprawą bogato zaaranżowanych stref zieleni i troskliwie zachowanego starodrzewu inwestycja przypominać będzie ogród w mieście. Na terenie osiedla powstanie fontanna i plac zabaw. Wyjątkowy charakter inwestycji podkreśli odrestaurowana XIX-wieczna zabudowa zrealizowana według projektu Alberta Graua oraz utrzymany w minimalistycznej formie nowy budynek.

Tomasz Sujak, członek zarządu Archicom S.A.

Najbardziej wymagający wrocławianie mogą wybierać spośród apartamentów w usytuowanym w centrum miasta projekcie River Point, które zapewniają widok na Stare Miasto i rzekę. Zakup 190-metrowego apartamentu z dwoma obszernymi balkonami narożnymi to koszt około 1,8 mln zł, a 55-metrowego lokalu usytuowanego nad Odrą to wydatek ok. 385 tys. zł.
Osoby poszukujące niepowtarzalnego miejsca wśród zieleni mogą zamieszkać w apartamentach Olimpia Port Waterfront. Apartamentowce zlokalizowane są na osiedlu społecznym w pierwszej linii zabudowy, nad samą Odrą. Architekci zastosowali rozwiązania podkreślające wyjątkowe widoki z okien, takie jak przeszklone narożniki ścian, przestronne balkony i loggie oraz tarasy widokowe na dachach budynków. 90- metrowy apartament, gwarantujący widoki na zieleń i rzekę jest do nabycia za około 768 tys. zł, a ponad 50-metrowy lokal waterfrontowy można kupić w cenie od 335 tys. zł.
Jesienią wprowadzimy do sprzedaży unikatową w skali Wrocławia inwestycję w miejscu dawnego Browaru Piastowskiego. W ofercie znajdą się, zarówno mieszkania i apartamenty, jak i lofty w XIX-wiecznych budynkach przemysłowych.
Wioletta Kleniewska, dyrektor marketingu i sprzedaży w Polnord S.A.

Zwieńczeniem osiedla Brzozowy Zakątek w warszawskim Wilanowie będzie jego ekskluzywna część, tzw. Rezydencja, składająca się z dwóch trzypiętrowych budynków połączonych wewnętrznym, zielonym patio. Do swoich apartamentów mieszkańcy będą wchodzili przez elegancką recepcję. Do każdego mieszkania przypisany jest balkon, ogródek lub duży taras.
Nabywcy mogą wybierać spośród kilku standardów wykończenia lokalu pod klucz, a podstawowym udogodnieniem jest pakiet Smart Home, który umożliwi inteligentne i zdalne zarządzanie wieloma funkcjami w lokalach. Dzięki Smart Home możliwe będzie np. sterowanie temperaturą w każdym pomieszczeniu, oświetleniem, czy kontrolowanie na odległość dostępu do lokalu.
W dwóch budynkach znajdzie się w sumie 107 mieszkań, a do dyspozycji mieszkańców w hali garażowej będą 124 rodzinne miejsca postojowe i 37 pojedynczych. W Rezydencji Brzozowy Zakątek oferujemy mieszkania w metrażach od 29 do 93 mkw. Najtańszy lokal trzypokojowy z pakietem Smart Home można nabyć za 412 tys. zł.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest

Największym zainteresowaniem klientów cieszą się obecnie mieszkania, które mamy w ofercie w drugim etapie inwestycji Krasińskiego 58, zlokalizowanej na warszawskim Żoliborzu. To eleganckie, kameralne osiedle położone w niedalekim sąsiedztwie terenów zielonych oraz CH Arkadia. Ceny mieszkań zaczynają się od 7990 zł/mkw.

Rozpoczęliśmy też przedsprzedaż mieszkań w dwóch nowych projektach, które skierowane są do osób poszukujących w Warszawie wyjątkowych nieruchomości, tj. Apartamenty Okopowa 59 na Woli oraz Apartamenty Przy Agorze 6 na Bielanach.

Ciekawa architektura, podwyższony standard, doskonała lokalizacja oraz komunikacja z centrum miasta i nowym dystryktem biznesowym na Woli - tak w skrócie można opisać kameralny apartamentowiec u zbiegu ulic Okopowej i Kolskiej. Na uwagę zasługuje nowoczesny design elewacji, panoramiczne przeszklenia apartamentów oraz komfortowy układ pomieszczeń.

Z kolei Apartamenty Przy Agorze 6 to prestiżowa inwestycja położona w najbardziej zielonej dzielnicy Warszawy. Dzięki kaskadowej aranżacji architektonicznej wygospodarowane zostały duże tarasy. A zastosowanie elementów kolorystycznych na elewacji w połączeniu z drewnianymi powierzchniami pomiędzy panoramicznymi oknami balkonów pozwoliło uzyskać ciekawy wygląd bryły budynku.
Mieszkania w inwestycjach mają bardzo różnorodny metraż. W ofercie znajdują się, zarówno bardziej kameralne lokale, jak również duże, komfortowe apartamenty.
Zuzanna Kordzi, dyrektor ds. handlowych w Eco Classic
Przygotowujemy nową inwestycję w samym sercu Warszawy, ale o szczegółach nie możemy mówić przed uzyskaniem stosowanych pozwoleń.
Małgorzata Ostrowska, członek Zarządu oraz dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.
Posiadamy szeroką ofertę mieszkaniową dla wymagających klientów, zarówno w Warszawie na bliskiej Woli, jak i w Gdyni w inwestycji Bernadowo Park, czy w Katowicach w projekcie Nowe Tysiąclecie.
W stolicy osoby poszukujące wyjątkowych ofert chętnie wybierają mieszkania na osiedlu Bliska Wola. W budynku usytuowanym od strony Alei Prymasa Tysiąclecia, który wprowadziliśmy do sprzedaży w połowie czerwca, dostępne są mieszkania o wysokości prawie 3 metrów w podwyższonym standardzie z klimatyzacją oraz przestronnymi balkonami. Do dyspozycji lokatorów jest recepcja i podziemna hala garażowa.
Osiedle Nowe Tysiąclecie w Katowicach to projekt, który otrzymał tytuł: Inwestycji na medal, w kategorii: Osiedle Przyjazne Rodzinie i został uznany za najlepszy projekt mieszkaniowy zrealizowany w ciągu ostatnich dwóch lat na Śląsku. Inwestycja jest położona w pobliżu centrum miasta i Parku Śląskiego, największego parku miejskiego w Europie. W lokalach znajdują się duże okna 240x230 cm, przeszklone balkony oraz tarasy, z których mieszkańcy najwyższych pięter będą mogli podziwiać panoramę Katowic. Ceny mieszkań zaczynają się od 152 tys. zł.
Kameralne osiedle Bernadowo Park położone jest w otulinie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, w dzielnicy Mały Kack, blisko najważniejszych dróg, które łączą całe Trójmiasto. Na jego terenie powstał prywatny park z placem zabaw, zewnętrzną siłownią, boiskiem i miejscami spacerowymi. Mieszkania można kupić w cenie od 266 tys. zł.
Klientom poszukującym luksusu oferujemy nieruchomości w Hanza Tower, niemal 100 metrowym wieżowcu w centrum Szczecina oraz luksusowe apartamenty w Sopocie w kameralnym osiedlu Blue Marlin.
Hanza Tower to multifunkcjonalny obiekt, w którym znajdą się zarówno ekskluzywne apartamenty, jak też powierzchnie biurowe i komercyjne. Mieszkańcy będą mieli tu do dyspozycji basen, taras widokowy, strefę SPA i fitness, kluby dla dzieci, nastolatków i dorosłych, a także pralnię samoobsługową i recepcję. A ponadto, strefę usługowo-handlową z restauracjami, kawiarniami, sklepami i butikami. Atutami niemal 3 metrowych apartamentów jest piękny widok na panoramę miasta, niestandardowa aranżacja i wysoka jakość wykończenia. Ceny lokali zaczynają się od 202 tys. zł.
Luksusowe apartamenty Blue Marlin zlokalizowane są w prestiżowej części Sopotu, w odległości kilkudziesięciu metrów od morza, przy cichej ulicy Parkowej. W kameralnym budynku znajduje się 21 apartamentów. W ofercie są jeszcze dwa wykończone i umeblowane lokale o powierzchni około 160 mkw. Do dyspozycji rezydentów jest recepcja, lobby bar z obsługą gospodarza domu i serwisem sprzątającym oraz kompleksowo wyposażony salon fitness.
Marcin Liberski, dyrektor marketingu i sprzedaży w Atlas Estates
Mamy w planach realizację inwestycji Atlas Estates Tower przy ulicy Grzybowskiej w Warszawie. Ze względu na wczesny etap projektu, nie możemy jednak zdradzić teraz szczegółów dotyczących charakterystyki nieruchomości.
Mirosław Bednarek, prezes zarządu Matexi Polska
Najwyższa półka w naszej ofercie to Apartementy Marymont, projekt w niezwykłej lokalizacji, odznaczający się nieprzeciętną architekturą i kameralną atmosferą. Planujemy rozwój oferty w segmencie premium, kierowanej do wymagających klientów. Pracujemy już nad uruchomieniem kolejnych projektów. Pierwszym z nich będzie prawdopodobnie inwestycja w centrum Warszawy, a kolejną projekt o charakterze rewitalizacyjnym w doskonałej lokalizacji w Krakowie.
Adrian Potoczek, dyrektor ds. sprzedaży Wawel Service

Jeszcze w tym roku mamy w planach dwie luksusowe inwestycje. Natomiast już dziś możemy pochwalić się nowym projektem Wawel Service o nazwie Freedom. To dom jednorodzinny, który będzie spłacał za siebie ratę kredytu. Wszystko dzięki zastosowaniu nowoczesnych systemów energooszczędnych. Wyróżniać go będą inteligentne rozwiązania, dzięki którym mieszkańcy będą mogli zdalnie sterować wentylacją, ogrzewaniem, urządzeniami RTV i oświetleniem. Pierwszy pokazowy budynek będzie można zobaczyć wiosną 2018 roku.

Mirosław Kujawski, członek zarządu LC Corp S.A.

W naszych działaniach skupiamy się na segmencie popularnym oraz projektach zlokalizowanych w centrach miast. Do oferty trafiają również domy, ale brak w niej propozycji stricte apartamentowych. Takich projektów na rynku jest niewiele, dlatego nie wykluczamy rozwinięcia działalności również w tym segmencie. Obecnie jednak naszym priorytetem jest płynne uzupełnienie oferty w segmencie, który charakteryzuje się największą chłonnością rynkową, przy wykorzystaniu zdobytej wiedzy i bazy klientów.

Yael Rothschild, prokurent Mill-Yon Gdańsk

Wyjątkowe apartamenty posiadamy na 23, 24 i 25 piętrze w warszawskiej inwestycji Aura Sky. To najwyższy budynek apartamentowy po praskiej stronie miasta, u zbiegu ulic Ostrobramskiej i Rodziewiczówny. Bryła budynku charakteryzuje się nowoczesną architekturą, a mieszkania dużą ilością przeszkleń, panoramicznymi oknami i przeszklonymi loggiami i tarasami oraz niepowtarzalnym widokiem na centrum Warszawy.
Planujemy kolejne inwestycje z segmentu luksusowego. Projekty są na etapie opracowania.

Jerzy Kłeczek, specjalista ds. marketingu w Activ Investment

Nasze inwestycje nie przewidują marmurów, fontann, 150 metrowych tarasów, 50 metrowych łazienek, portierni, jacuzzi, czy basenów. Owszem, wciąż poprawiamy jakość materiałów wykończeniowych, czy staramy się o coraz lepsze lokalizacje, ale nasi klienci stawiają na jakość, jasność i funkcjonalność mieszkań. Wiele z nich jednak wykańczane jest przez nabywców właśnie na ekskluzywne, np. duże apartamenty z widokiem na Kraków i góry, Wisłę i Wawel, czy Park Chorzowski w Katowicach.

Opracowanie:
Kamil Niedźwiedzki, analityk serwisu Dompress.pl
Autor dompress 03:55 27/09/17 | Komentarze (0)
Online: 0 Login i 129 Goście